L-Ewropa Tieghek    www.aaronfarrugia.com

Aaron Farrugia iwieġeb il-mistoqsijiet tagħkom dwar ix-xogħol, il-ħidma u l-ir-rwol tal-Unjoni Ewropea u l-Istituzzjonijiet Ewropej. Ibgħat il-mistoqsijiet tiegħek fuq aaron@aaronfarrugia.com

MISTOQSIJA

Spiss nisimgħu rapreżentanti tas-soċjeta ċivili, politiċi u rapreżentanti tagħna fil-Parlament jitkellmu dwar il-bżonn li jkun hemm iktar nisa` f`pożizzjonijiet aktar għoljin ġewwa pajjiżna. Nixtieq nistaqsi jekk din il-problema hijiex waħda lokali biss u jekk l-istituzzjonijiet Ewropej jistgħux jieħdu miżuri huma f`kaz li s-sitwazzjoni tibqa` ma titjiebx.

TWEĠIBA

Il-maġġoranza assoluta tal-pajjiżi Ewropej għaddejjin b`kampanji favur pożizzjonijiet ogħla għan-nisa kemm fil-kuntest politiku lokali tagħhom u kemm fis-settur tan-negozju. L-aħħar studji juru li f’Malta hawn biss tlieta fil-mija ta` nisa` mlaħħqa f`pożizzjonijiet għoljin f’kumpaniji u negozji. Il-medja Ewropea hi dik ta` erbatax fil-mija.

Għalkemm fl-aħħar snin il-mara Maltija għamlet passi kbar il-quddiem, ilkoll naqblu li f`pajjiżna għandna waħda mill-inqas rati ta` nisa jaħdmu jew li huma involuti fis-servizz pubbliku jew f`pożizzjonijiet maniġerjali f`negozji u kumpaniji.

Lokalment rajna numru ta` inizjattivi pożittivi fosthom l-introduzzjoni tal- miżuri soċjali fis-sebgħinijiet,  il-Kummissjoni għall- Avvanz tal-Mara li iktar tard inbidlet f`Kummissjoni għall-Ugwaljanza, flimkien ma` bidliet fil-liġijiet u iktar riċentament b` miżuri ta` appoġġ lin-nisa` f` termini ta` leave tal-maternita` itwal u tnaqqis fit-taxxi u faċilitajiet ta` child care centres. Il-problema hi li dawn l-inċentivi bdew jingħataw tard wisq filwaqt li qatt ma kien hemm approċċ olistiku u nazzjonali. Fl-istess ħin ma nistax nonqos milli ngħid li l-ikbar sfida hi l-bidla fil-kultura tant bżonnjuza f` pajjiżna. Hawnekk wieħed irid ukoll jgħid li l-għanijiet huma li jkun hemm ugwaljanza f`termini ta` kapaċita ukoll u mhux biss f` termini ta` sessi. Għaliex nisa kapaċi mhumiex jiġu eletti jew mhumiex jingħataw karigi għoljin? U jekk din il-problema teżisti, għandha tiġi melgħluba permezz ta` diskriminazzjoni pożittiva, jigifieri bil-kwoti?

Fl-aħħar ġimgħat l-Unjoni Ewropea wissiet lill-kumpaniji madwar l-Ewropa li tinsab lesta ddaħħal liġijiet ġodda biex aktar nisa jkunu mogħtija pożizzjonijiet għolja fil-kumpaniji. Il-Kummissarju Ewropew għall-Ġustizzja, Viviane Reding, qalet li fl-Unjoni Ewropea wieħed isib mara waħda biss minn seba` f`bordijiet tad-diretturi u bil-pass li mixjin biħ, wieħed irid jistenna madwar erbgħin sena oħra biex ikun hemm parita ta` sessi. Għaldaqstant hi nediet konsultazzjoni pubblika fuq ir-rwol tan-nisa fin-negozju sat-28 ta` Mejju li ġej. L-istess Kumissarju Ewropew kienet talbet lill-kumpaniji Ewropej biex b` mod volontarju jiffirmaw “patt” li jitlob lill-dawn l-istess kumpaniji biex sas-sena 2015 iżidu r-rappreżentanza tan-nisa` fuq il-bordijiet tagħhom għal-tletin fil-mija, talba li waqgħet fuq widnejn torox.

Żiedet tgħid li wasal iż-żmien li l-Ewropa timplimenta miżuri biex in-nisa jingħataw pożizzjonijiet għolja f’kumpaniji ewlenin fl-Ewropa.  Fl-ahhar snin l-Unjoni Ewropea permezz tal-istituzzjonijiet tagħha għamlet kampanji kbar flimkien ma` azzjoni diretta biex permezz ta` trattati (specjalment permezz ta` artiklu numru 41 tal-kostituzzjoni tal-ILO) u leġiżlazzjoni pożittiva f` forma ta` direttivi, il-paga għall-istess impjieg u għall-istess xogħol bejn mara u raġel tkun l-istess.

Fil-qasam politiku, għalkemm l-Irlanda qed tiddiskuti l-introduzzjoni tal-kwoti għall-elezzjoni ġenerali li jmiss immirati biex kull partit politiku jkollu tletin fil-mija tal-kandidati fuq il-lista li jkunu nisa`, kollox jindika li l-kwoti u allura diskriminazzjoni pożittiva favur in-nisa` qed jonqsu. Fl-Ingilterra u pajjiżi oħra Ewropej, speċjalment pajjiżi skandinavi kienu introduċew il-kunċett tal-kwoti bħal pereżempju “all women lists” jiġifieri li f`numru ta` distretti, il-kandidati li jkunu jistgħu jikkontestaw f`isem il-partit jistgħu ikunu biss nisa`. Dawn is-sistemi bdew jitneħħew ftit ftit f`numru ta` pajjiżi filwaqt li f`oħrajn bħall-Ingilterra, dawn tneħħew għal kollox għalkemm hemm pajjiżi bħal Franza, Spanja, il-Belġju u il-Polonja li għandhom xi forma ta` diskriminazzjoni pożittiva favur in-nisa`. Il-Kummissjoni Ewropea ħadmet biex tagħti l-eżempju u fil-preżent wieħed isib disa` Kummissarji nisa`. Fil-Parlament Ewropew, wiehed isib 35% nisa`. Fl-istess ħin jibqgħu għaddejjin kampanji kbar fix-xandir favur iktar nisa` fil-politika permezz ta` għaqdiet non governattivi bħal European Women’s Lobby 50/50 Campaign for Democracy”

Ilkoll naqblu li demokrazija raprezentattiva u b` sahhitha għandha tkun ibbażata fuq l-inklużjoni tar-rappreżentanti kollha tas-soċjeta. Huwa l-mod ta` kif se nasslu li m`hemmx qbil dwaru. Filwaqt li l-Istituzzjonijiet Ewropew jidhru li se jieħdu miżuri tassattivi fis-settur tan-negozju u kumpaniji biex in-numru ta` nisa` f`pożizzjonijiet għoljin jiżdied, fil-politika jidher li l-ħidma se ssir permezz ta` kampanji publiċitarji fit-toroq u fil-mezzi tax-xandir bid-diskussjonijiet fuq l-introduzzjoni tal-kwoti fil-politika jkomplu għaddejjin. Fl-aħħar ġimgħat kompliet kampanja li qed titlob li fl-2014, il-pajjiżi membri tal-Unjoni Ewropea għandhom jinnominaw raġel u mara għal-ħatra ta` Kummissarju Ewropew rispettiv tagħhom.

Ir-riformi fis-suq tax-xogħol li qed jagħmel il-Prim Ministru Taljan Mario Monti flimkien mal-Ministru għall-Affarijiet Soċjali Elsa Fornero ġabu magħhom reżistenzi kbar minn unjins u partiti politiċi. Meta l-Prim Ministru Taljan kien qed jiddiskuti l-proposti tiegħu mar-rappreżentanti tal-ħaddiema u l-għaqdiet ta’ min iħaddem, malajr induna li ma kienx se jasal biex jiffinalizza kunsens fil-pajjiż.
Għaldaqstant iddeċieda li jwaqqaf dawn it-taħditiet u jibqa’ għaddej bir-riformi li kien qed iressaq taħt theddida ta’ strajk ġenerali. Uħud iddeskrivew dan kollu bħala arroganza minn Prim Ministru u tim li ma kinux eletti mill-poplu. Oħrajn qalu li kien proprju l-appoġġ li kellu mill-partiti l-kbar, fosthom il-Partito Democratico (PD) li tawh is-saħħa biex ikompli bir-riformi li ħabbar.
Iżda lil hinn mill-mod ta’ kif introduċa dawn ir-riformi, l-għan ta’ dan l-artiklu hu li niddiskutu l-bżonn tar-riformi fis-suq tax-xogħol mhux biss fl-Italja iżda wkoll f’pajjiżi Ewropej oħra bil-għan li jkun hemm iktar xogħol u xogħol aħjar, slogan li l-Partit Nazzjonalista uża fl-aħħar elezzjoni ġenerali iżda li fih jiġbor il-ħsieb ta’ kull amministrazzjoni.

Estensjoni tal-benefiċċji

Fost uħud mir-riformi li l-Gvern ta’ Monti se jkun qed jintroduċi nsibu l-estensjoni tal-benefiċċji għal dawk kollha li m’għandhomx impjieg iżda dawn il-benefiċċji issa se jibdew jingħataw fuq perjodu iqsar bil-għan aħħari jkun li jkun evitat li dawk mingħajr xogħol jagħżlu li jgħixu fuq il-benefiċċji tal-gvern minflok isibu xogħol, xi ħaga simili għalhekk imsejjaħ “New Deal,
welfare to work” li kien intro-duċa il-Prim Ministru Ingliż Tony Blair fl-1997.
Il-gvern Taljan se jkun qed jgħin fil-promozzjoni tal-apprendistat u allura taħriġ fuq u waqt il-post tax-xogħol minflok waqfien mix-xogħol biex persuna tagħmel degree akkademika. Monti qed jipproponi wkoll riformi fejn jidħol l-ingaġġ ta’ ħaddiema ġodda u kif dawn jistgħu jitkeċċew bil-għan li jagħmel is-suq tax-xogħol iktar flessibbli f’dawn iż-żminijiet ta’ inċertezza kbira għan-negozji. Wieħed mhux bilfors jaqbel ma’ kull riforma imressqa iżda lkoll nawguraw li dawn ir-riformi jwasslu biex is-suq tax-xogħol Taljan jiċċaqlaq mill-istaġnar li jinsab fiha bir-rata ta’ qgħad ogħla ħafna iktar mill-medja tal-Unjoni Ewropea.
Il-Ministru Fornero saħqet kemm-il darba waqt il-konfe-
renzi stampa li dawn il-mi-żuri, li se jinħassu fis-snin li ġejjin, se jgħinu biex l-Italja ssir iktar kompetittiva u tilqa’ minn issa għall-isfidi f’dan il-qasam fiż-żmien li ġej. Id-dik-jarazzjonijiet tagħha fakkruni fir-riformi kbar li hemm bżonn u oħrajn li qegħdin isiru madwar l-Ewropa kollha. F’dawn iż-żminijiet diffiċli għall-ekonomija tal-Unjoni Ewropea, ftit għadna nisimgħu li l-għan ewlieni huwa dak li l-Unjoni Ewropea ssir l-ikbar ekonomija fid-dinja.
Sirna nisimgħu wisq iktar fuq miżuri ta’ awsterità milli miżuri u inċentivi għal iktar xogħol. Dan iwassalni biex nagħti ħarsa fuq ir-riformi li hemm bżonn isiru fiż-żmien
li ġej u l-investiment kbir li hemm bżonn li jsir fl-edu-kazzjoni, it-taħriġ u r-riċerka mingħajr ma ninsew il-bżonn
ta’ bilanċ bejn il-ħajja profes-sjonali u l-ħajja privata u fa-miljari ta’ kull individwu.
Artiklu numru disa’ tat-Trattat għall-Funzjoni tal-Unjoni Ewropea jgħid ċar li wara kull miżura li għandha tittieħed għandu jkun hemm miri ċari għal-livell għoli ta’ xogħol u livell għoli ta’ edukazzjoni biex nibqgħu naħdmu għall-Ewropa soċjali li rridu.

“Flexicurity”

Kelma li spiss qed niltaqa’ magħha fil-pubblikazzjonijiet tal-istituzzjonijiet Ewropej hija “Flexicurity” li tirrappreżenta il-kelma sigurtà f’sens ta’ sigurtà tal-impjieg tiegħek u l-kelma flessibbiltà f’sens ta’ flessibbiltà ikbar fis-suq tax-xogħol u dan fil-kuntest ta’ dinja li għaddejja b’pass mgħaġġel f’ġabra ta’ avveni-menti li ilkoll insejħu globalizzazzjoni, avvanzi kbar fit-teknoloġija u l-importanza dejjem tiżdied tas-settur tas-servizzi.
Ħafna huma tal-ħsieb li l-qasam tax-xogħol m’għarafx jinbidel għall-bidliet kbar li qed iseħħu. U għaldaqstant flimkien ma’ miżuri bħal teleworking, part-tajm u arranġamenti ta’ flexitime, issa qegħdin niddiskutu wkoll kunċetti oħra bħal ‘banking hours’, miżura fejn min iħad-dem u l-ħaddiem jiftehmu dwar numru ta’ sigħat li l-ħaddiem għandu jagħti matul is-sena bil-kundizzjoni li dawn is-sigħat jinħadmu skont il-bżonn tal-kumpanija matul is-sena u allura jaf ikun hemm perjodi fejn il-ħaddiem jintalab jaħdem iktar sigħat u perjodi fejn il-ħaddiem jintalab jaħdem inqas; miżura kontroversjali li s’issa għad m’hemmx qbil fuqha għalkemm hemm numru ta’ azjendi u kumpaniji li fihom kien hemm qbil li jibda jitħaddem dan il-kunċett.
Il-verità hi li qegħdin ngħixu f’kuntest fejn il-possibbiltà li tidħol taħdem f’impjieg partikolari għal ħajtek kollha kważi spiċċa, f’kuntest fejn wieħed jingħata il-possibbiltà li b’mod volontarju jibqa’ jaħdem minflok jirtira, filwaqt li lkoll qegħdin nindunaw li prattiċi u sistemi ta’ xogħol li drajna qed ikunu diffiċli li jitħadmu llum.
Sfidi oħrajn li se jkollna fiż-żmien li ġej se nkunu f’pożizzjoni li negħlbuhom biss b’in-vestiment kbir fl-edukazzjoni, it-taħriġ u ir-riċerka. Il-ħiliet u s-snajja’ li l-ħaddiema Maltin u Għawdxin għandhom illum
mhumiex l-istess ħiliet u snajja’ li s-suq kompetittiv tax-xogħol se jkun qed jitlob fis-snin li ġejjin. U allura l-ikbar investiment għandu jsir fil-ħaddiema biex dawn isaħħu u anke jitħarrġu biex ikabru l-ħiliet tagħhom. Il-ħaddiem Malti huwa magħruf għal kemm iħabrek u din ir-riżorsa għandha tibqa’ tagħtina vantaġġ fis-snin li ġejjin fuq pajjiżi oħra kompetituri tagħna.
L-ikbar investiment għandu jmur għand dawk il-kumpaniji u negozji li se jgħinu biex il-ħaddiema tagħhom ikabbru u jsaħħu l-ħiliet tagħhom waqt ix-xogħol tagħhom stess, waħda minn dawk il-miżuri li l-Prim Ministru Monti se jkun qed jintroduċi fiż-żmien li ġej fl-Italja.

Ħolqien tax-xogħol

L-isfidi ewlenin tagħna huma li jkompli jinħoloq ix-xogħol, li bħala pajjiż nibqgħu kompetittivi, li naċċertaw is-sostenibilità tas-servizzi soċjali, li jkollna pagi li jagħtu dinjità u livell ta’ għajxien aħjar lill-familji tagħna u fl-aħħar nett li jkollna ħaddiema mħarrġa b’dawk il-ħiliet li s-suq se jkun qed jitlob fis-snin li ġejjin. M’aħniex nivvintaw ir-rota. L-istess eżerċizzju li qed jagħmel Mario Monti fl-Italja ilu li beda f’pajjiżi oħra.
F’numru ta’ artikli fuq dan l-istess suġġett, sa mill-bidu tas-snin disgħin, l-ekonomista u imprenditur Alfred Mifsud kien jisħaq fuq il-bżonn li l-ikbar investiment ta’ pajjiżna għandu jkun fil-ħiliet u s-snajja’ tal-ħaddiema Maltin u Għawdxin biex nilqgħu minn issa għad-domanda tal-ħiliet tas-suq tax-xogħol, l-isfida tal-pensjonijiet u l-qgħad fl-għexieren ta’ snin li ġejjin. Dan kollu jista’ jsir biss bil-parteċipazzjoni attiva u diretta tal-unjins u l-għaqdiet ta’ min iħaddem. Iż-żewġ naħat iridu jkunu lesti li jidħlu għal taħditiet dwar dawn ir-riformi bil-miri komuni jkunu l-kompetittività ta’ pajjiżna u l-ħarsien tad-drittijiet tal-ħaddiema u allura bil-kompromess li tiżdied il-flessibbiltà fis-suq u kuntratti tax-xogħol b’investiment ikbar tal-gvern u tan-negozji fil-ħiliet tal-ħaddiema.

Ghajr l-intervisti ma` Lino Spiteri u Psaila Savona, ma stajtx nifhem l-ghazla tan-nies l ohra. Ma nghidx li l-film ta stampa differenti, u nasal nghid li sa 3/4 tieghu kien gust. Sa dak il-hin prova jhallik taghzel int ixxaqlibx favur Mintoff bhala dak li bena Malta, hadem qatieh ghal foreign direct investment u nieda il-welfare state jew Mintoff li ghamel numru ta` zbalji, numru minnhom ekonomici fil-karriera politika tieghu. Izda fl-ahhar minuti il-film jibda jaghlaq billi jistaqsi jekk wiehed ghandux jahfirlu lill Mintoff ta` dak li ghamel bil-ghan li jaccerta li wiehed jitlaq b nota negattiva ta` Mintoff. Naqas zgur milli gab il-grajjiet tal-1997/1998 ghajr filmat ta sittin sekonda bil-follha tghajjar lill Mintoff traditur.  Kien hemm filmati li qatt ma rajthom qabel izda naghlaq minn fejn bdejt – Film medjokri b agenda li fl-ahhar minuti jiskredita lill-Perit Dom Mintoff u il-hidma tieghu. 2/10.

BI DRITT – Forum pubbliku dwar agenda ghad-drittijiet civili ta’ persuni LGBT. Fondazzjoni IDEAT tistiednek sabiex tippartecipa f’dan id-dibattitu nhar it-tlieta 21 ta’ Frar gewwa Republic Bar (hdejn Klozet) Wilga Street Paceville fis 7pm. Ejja u ghid tieghek