Jumejn ilu mort nara Dear Dom (cinema lokali). Qrajt hafna kummenti dwar dan il-film kemm qabel u kemm wara li rajtu. Fehmiet differenti hekk kif kien hemm fehmiet differenti (gewwa ir-Renju Unit) fuq il-film “The Iron Lady” awtobiografija ta Margaret Thatcher. Lill-hinn minn dawn il-kummenti li hafna minnhom nemmen li ma kienux korretti sa l-ahhar, l-analizi tieghi hi din: Il-film huwa wiehed medjokri. Filwaqt li wiehed kien jaf minn qabel li kien se jkun dokumentarju, nista nghid li like with like, Biografiji fuq TVM kien bil-hafna ahjar minnu. Il-film kien ibbazat fuq intervisti ma` numru ta` nies. F` Biografiji il-lista ta` nies intervistati kienet wahda itwal u ahjar, anke fl-ghazla taghhom.

Ghajr l-intervisti ma` Lino Spiteri u Psaila Savona, ma stajtx nifhem l-ghazla tan-nies l ohra. Ma nghidx li l-film ta stampa differenti, u nasal nghid li sa 3/4 tieghu kien gust. Sa dak il-hin prova jhallik taghzel int ixxaqlibx favur Mintoff bhala dak li bena Malta, hadem qatieh ghal foreign direct investment u nieda il-welfare state jew Mintoff li ghamel numru ta` zbalji, numru minnhom ekonomici fil-karriera politika tieghu. Izda fl-ahhar minuti il-film jibda jaghlaq billi jistaqsi jekk wiehed ghandux jahfirlu lill Mintoff ta` dak li ghamel bil-ghan li jaccerta li wiehed jitlaq b nota negattiva ta` Mintoff. Naqas zgur milli gab il-grajjiet tal-1997/1998 ghajr filmat ta sittin sekonda bil-follha tghajjar lill Mintoff traditur.  Kien hemm filmati li qatt ma rajthom qabel izda naghlaq minn fejn bdejt – Film medjokri b agenda li fl-ahhar minuti jiskredita lill-Perit Dom Mintoff u il-hidma tieghu. 2/10.

Dawk kollha li bhali qed isegwu l-kunflitt bejn il-Prim Ministru u d-Deputat Nazzjonalista Franco Debono kienu qed jistennew l-ewwel pass li se jsir miz-zewg nahat ftit sieghat biss il-boghod mill-ultimatum li ta l-istess Debono. Wara li s-Segretarju Generali Paul Borg Olivier ghamel iktar hsara milli gid bl-istqarrija li ppublika, l-ufficcju tal-Prim Ministru inqeda b`nies ohra bhal l-ex Segretarju Generali Joe Saliba u numru ta` artikolisti biex iwasslu messagg car u tond – Il-Prim Ministru ma kienx se jcedi ghar-rikatti tad-Deputat Debono.

Sirna nafu li sadanittant il-PM u Franco Debono kienu f`kuntatt kontinwu biex jippruvaw isolvu din il-krizi li hakmet il-PN. L-istess sorsi qalulna li Franco Debono ma ccaqlaqx pulzier. U allura kien imiss issa l-pass tal-Prim Ministru. U x` ghamel il-PM fl-ewwel pass tieghu? Ceda l-armi, ceda ghall-pressjoni ta` Franco Debono u fetah dik li bl-Ingliz tissejjah free for all fil-Partit Nazzjonalista. Ceda ghall-ewwel talbiet ta` Franco Debono, jigifieri dik li ma jkunx hemm kandidati ohra godda li jikkontestawh fid-distrett tieghu.

X`messagg baghat Lawrence Gonzi b`dan il-pass li ghamel?

1)    Baghat messagg kbir ta` dghjufija. PM li huwa ostagg ta` Deputat Nazzjonalista u li jcedi ghar-rikatti tieghu. Hadd m`hu se joqghod lura minnu minn issa ‘l quddiem. Dan urieh mill-ewwel Hermann Schiavone li dahal f` din il-pantomima bla ma ried. Il-Partit Nazzjonalista qallu li mhuwiex kandidat approvat u xi gurnali dalghodu rrapportaw li dan mhux se jithalla jikkontesta l-elezzjoni generali li jmiss. Pront wiegeb Schiavone “Jghid x’jghid il-PN, jien se nkompli bil-home visits tieghi”. Il-PM issa tilef kull rispett li seta’ kellu.

2)    Baghat messagg lil Franco Debono li issa jista’ tabilhaqq jibda jemmen li dak li jitlob se jiehdu. Franco issa jista’ jkompli jitlob dak li jrid sa l-ahhar tal-legislatura. Li jitlob se jiehdu. Sakemm il-PM mhux se jgib l-interess nazzjonali qabel kull interess personali u partiggjan iehor.

3)    Fetah free for all fil-Partit Nazzjonalista. Il-backbenchers jistghu jitolbu li jridu. La ceda ghal-wiehed, icedi ghal-bqija. Kull kandidat, kull deputat, kull attivist jista jaghmel li jrid minn issa l-quddiem.

4)    Nostalgija ghall-membri u attivisti tal-Partit Nazzjonalista ghaz-zminijiet tat-tmexxija ta` Eddie Fenech Adami. Taqbel u ma` taqbilx mat-tmexxija tieghu, zgur li fl-ebda cirkostanza ma` kien se jibghat xi messagg ta` dghjufija bhal dan.

5)    Il-poplu jistaqsi: Dan l-ghaqal li se nibdew bih fis-sena 2012? Dan huwa l-mod li bih se nibdlu l-isfidi li ghandu pajjizna f` opportunitajiet? Ma` jidirlix.

Id-dikjarazzjonijiet li ghamel id-Deputat Nazzjonalista Franco Debono fl-ahhar sieghat komplew izidu ma` l-instabilita fil-Gvern Nazzjonalista fi zmien meta pajjizna ghandu bzonn Gvern stabbli, maghqud u li minflok b` ghaqal juza l-hin tieghu biex ipoggi lill-Malta fost l-aqwa fl-Ewropa, qieghed jinhela fil-glied intern fil-Partit Nazzjonalista.

Intant id-dikjarazzjoni li ghamel is-Segretarju Generali tal-PN, Paul Borg Olivier turi li jew PBO johrog stqarrijiet minghajr ma` jkun ikkonsulta mal-Kap tieghu jew inkella PBO qed jerga jintuza mill-Ufficcju tal-PM biex jattakka lill-Franco Debono. Gara x` gara, din id-dikjarazzjoni ghamlet iktar hsara milli gid.

Ma naqbilx ma` dawk li qed isejhu id-dikjarazzjoni ta` Franco Debono bhala ultimatum ghal Lawrence Gonzi. Dan mhuwiex kaz ta` darba u dan il-PM jafu. Ghalekk hemm silenzju kbir. Il-PM jaf li Franco Debono mhuwiex se jieqaf hawn, anke jekk ghada filghodu jhabbar li qieghed jifred il-Ministeru tal-Gusitizzja minn dak ta` l-Intern.

Franco Debono mhuwiex imdejjaq biss bil-fatt li dan il-Ministeru ghadu ma` giex mifrud. Id-dwejjaq ta` Franco Debono gejjin mill-mod li bih Lawrence Gonzi mexxa fl-ahhar snin li ghaddew. Gej mill-inkompetenza tal-Gvern Nazzjonalista f` numru ta` setturi. Franco Debono ma tkellimx fuq dan il-kaz biss. Debono tkellem dwar il-bzonn li jkollna power station li tahdem bil-gass u mhux bil heavy fuel oil. Kritika bl-ahrax ir-riforma fit-trasport pubbliku. Ma vvutax mal-Gvern biex il-PN salva bil-casting vote tal-ispeaker. Kritika bl-ahrax l-abbozz li ressaq il-kollega tieghu Carm Mifsud Bonnici fuq riforma f` setturi li jaqghu taht id-dekasteru tieghu. Debono sejhilhom farsa.

Allura l-PM jaf li Franco Debono mhuwiex se jieqaf hawn.  Hemm min qieghed jghid li bl-ahhar dikjarazzjoni li ghamel Franco Debono issa wasal at a point of no return. Naqbel. Hemm ir-reputazzjoni tieghu fin-nofs. Filwaqt li naqbel ma` artikolisti bhal Lino Spiteri li l-PM m` ghandux isejjah elezzjoni generali fuq dan il-kaz wahdu, il-possibilita li din l-istorja tkompli tohloq incertezzi kbar. Fl-1998, Dom Mintoff ma` kienx biss kontra l-progett tal-kottonera. Dom Mintoff kien kontra it-tmexxija kollha ta` Alfred Sant. Il-kaz ta` Franco Debono hu simili hafna. Jista Lawrence Gonzi jkompli jmexxi minghajr maggoranza stabbli fix-xhur li gejjin? Ghandi id-dubji tieghi.
L-inkwiet ghal-Prim Ministru ikompli jizdied meta jidher car li diga bdiet it-tellieqa bejn numru ta` Deputati Nazzjonalisti ghat-tmexxija tal-PN f` kaz li l-PN jitlef l-elezzjoni generali li jmiss. Kull min isegwi il-politika u l-grajjiet kurrenti gewwa pajjizna diga qieghed jara MPs Nazzjonalisti li bid-dikjarazzjonijiet li qed jaghmlu u l-pozizzjonijiet li qed jiehdu, qed juru li huma interessati jkunu kandidati ghat-tmexxija tal-PN.  Il-PM jista jippostponi l-inkwiet li ghandu bi ftit gimghat billi jifred il-Ministeru tal-Gustizzja minn dak tal-Intern u jahtar Ministru lill-Onor Jason Azzopardi. L-Onor Azzopardi jaf ikun kompromess bejn iz-zewg Deputati Nazzjonalisti li qed juru l-intenzjoni taghhom li jiehdu it-tmexxija tal-PN f` idejhom.

Izda il-PM jista biss jippostponi l-inkwiet li ghandu ghal wara l-festi. Ma jistax jaharbu.

As Europe moves on, the Maltese Nationalist Party is stuck in the past. Instead of spending his time next week working hard for Maltese families and SME`s Lawrence Gonzi will be taking the country 25 years back in time. Yeah 25 years …when US President Ronald Reagan went on national television and revealed the secret arms sales to Iran…or when Mike Tyson Knocked Out Trevor Berbick..I know I know…thats history…I was six years old..since then President Reagan retired and so did Mike Tyson. But PM Gonzi wants five more years. Do you want five more years of an exhausted Prime Minister? The country needs a more youthful and invigorating leader

Ilkoll nafu li mhuwiex facli ghal-backbencher ta` kull naha tal-kamra biex jiehu dik il-media exposure li tghinu juri l-hidma tieghu fil-politika lokali bil-ghan li jerga’ jigi elett fil-legislatura ta’ wara. Ghal Franco Debono dan kien facli hafna u dan billi ha vantagg mill-maggoranza ta’ siggu wiehed li l-Partit Nazzjonalista ghandu fil-Gvern. Ghax, ejja nghiduha kif inhi, kieku Franco Debono ghamel dak li ghamel fil-legislatura ta` qabel din, bil-maggoranza ta` siggijiet li l-PN kellu, l-effett Franco Debono kien ikun inezistenti. Ilkoll niftakru meta Austin Gatt kien jghid li l-Gvern tieghu jista’ jimxi b’gaffa fil-Parlament u dan ghax ghandu maggoranza ta` 5 siggijiet. Ilkoll niftakruh jghid li l-parlament kien sar biss timbru.
Franco Debono irribella. Ghaliex? 3 fatturi. L-ewwel ghax nemmen li Franco jhoss (bhal numru ohra ta` backbenchers fuq iz-zewg nahat) li hu jista’ jaghmel bicca xoghol ahjar mill-Ministri fil-kabinet.  Il-private members bill li hu ressaq juri bic-car li mhuwiex lest jistenna wisq lill-Gvern tieghu jimxi bil-kalma (lajma) kollha li jinsab fiha biex jimplimenta r-riformi mehtiega. Ghalhekk dan jixhed li filwaqt li Franco Debono hu konservattiv “di natura”, nemmen li Franco hu politiku “riformista”.  L-inizjattivi li ha, fosthom dwar it-tfassil ta` ligi li tirregola l-iffinanzjar tal-partiti politici, tkompli tixhed dan.

It-tieni fattur: Franco Debono jaf li qieghed fuq l-istonku tal-PN. B` nies godda fit-tmexxija bhal Karol Aquilina, jaf zgur li se jsib il-bibien maghluqa fl-elezzjoni li gejja. Ma kellux wisq fejn idur ghax hu backbencher u allura ried juri x’kapaci jaghmel minn issa. Is-siggu wiehed maggoranza li ghandu GonziPN tah il-vantagg li wassal lill-Prim Ministru jpoggi bil-qeghda u jkollu jisma’ dak kollu li Debono kellu xi jghid. L-attakk fuq ir-riforma kif saret fit-trasport pubbliku ghenet ukoll biex isir attakk fuq Austin Gatt u allura attakk indirett fuq Manuel Delia li lkoll nafu li qieghed jigi imbuttat biex flimkien ma’ kandidati ohra bhal Herman Schiavone itajru min-nofs lil-Debono fl-elezzjoni li jmiss.

It-tielet fattur: Franco Debono jaf li l-PN kapaci jitlef l-elezzjoni li jmiss u allura ma jridx jeghreq ma` dan il-vapur. Irid juri li hu ma jaqbilx mal-mod kif qed jimxu l-affarijiet u dan ipoggih f ‘pozizzjoni biex wara l-elezzjoni generali jkun f ‘team gdid taht tmexxija gdida f’kaz li l-PN jitlef l-elezzjoni generali li jmiss.

Nemmen li Franco Debono pero’ tilef il-kontrol tas-sitwazzjoni. Ma qbilt assolutament xejn mal-mod kif fisser il-vot tieghu fil-Parlament dwar il-mozzjoni ta` sfiducja f` Austin Gatt. Debono qabel kelma b`kelma mal-mozzjoni imressqa mill-PL izda imbaghad astjena fil-parlament ghax qal li ried isib bilanc bejn il-lealta’ lejn il-poplu u il-lealta’ lejn il-Partit Nazzjonalista. Dan wassal biex idur kwazi full circle izda jerga’  jmur lura fl-ahhar sekonda. Qisek sejjer vjagg twil lejn l-Awstralja u tghaddi minn xi 3 airports transit. Hekk kif l-ajruplan ikun kwazi wasal l-airport ta` Sydney jerga’ lura Malta. Debono haseb li Austin Gatt kien se jirrezenja qabel ma jittiehed vot fil-parlament izda dan ma sarx. Ghalhekk kellu jerga’ jmur zewg passi lura u jastjeni.

Franco hu politiku tas-seklu 21? Hekk qieghed jghid. Ma jaccettax it-titlu ta` ribell. Barra minn pajjizna naraw Deputati Parlamentari li kemm il-darba jivvutaw kontra l-istruzzjonijiet tal-whip. Xejn ta` barra minn hawn. Pero’ ebda vot ma jiddistabilizza l-Gvern ghax kif nghidu, il-Gvern xorta jibqa’  jgawdi maggoranza. Gvern jidhol f ‘inkwiet jekk jitlef il-maggoranza bhal ma gralu Berlusconi ftit tal-jiem ilu.  Meta wiehed jikkunsidra ic-cokon ta` pajjizna jasal ghall- konkluzjoni li deputat mhux facli jmur kontra l-partit tieghu ghax jew hemm maggoranza zghira u allura hemm ir-riskju li jiddistabilizza l-Gvern jew hemm maggoranza kbira u allura dak li jghid hu, jaqa’ fuq widnejn torox. Ghalhekk nishaq li Franco Debono uza ghall- vantagg tieghu l-maggornaza ta` siggu wiehed li l-PN ghandu fil-Gvern.

L-effett Franco Debono

1) GonziPN jibqa’ mfakkar ghal mod kif ebda persuna , ebda ministru, ebda advisor m`hu kapaci jassumi responsabilita’ ta’ dak li jaghmel. Ma tezistix il-kultura tar-rizenji. Tezisti biss il-kultura tal-kodardi.  Tara pajjizi ohra vicin taghna fejn Ministru jurik l-irgulija tieghu mhux meta jghajjat biex jitkellem, mhux meta jghajjar lid-deputati tan-naha l-ohra, izda meta jassumi r-responsabilita ta` ghemilu u jaghraf li zmienu ghadda.

2) Lawrence Gonzi tilef it-tmexxija tal-Partit Nazzjonalista. Hbieb personali tieghi li huma membri u attivisti fil-PN qaluli li jekk ma hareg xejn mill-effett Franco Debono, hareg bic-car kemm Lawrence Gonzi illum hu dghajjef u tilef it-tmun tal-Partit Nazzjonalista u tilef ir-rispett tal-membri u attivisti nazzjonalisti. Il-mument li kellu jdur fuq Eddie Fenech Adami biex jghinu jikkonvinci lil Franco Debono jerga’  jahsibha kien il-mument li fih Gonzi gharaf li tilef il-kontrol tal-partit u li zmienu ghadda.

ps. Qaluli li kien hemm xi blogger li qal li jien ma kontx korrett meta ghidt li Franco Debono ma` tkellimx f` dik is-seduta partikolari. Hemm min haseb li ghax Franco Debono f ‘minuta jew tnejn thalla jghid li kien hu stess li ssuggerixxa vot ta’ fiducja fil-Gvern u li kien qal minn hafna qabel li se jivvota favur il-mozzjoni, allura dan ma giex iccensurat. Dazgur li kien. Franco Debono ma tkellimx kif kellu jitkellem dakinhar ghax tawh biss 2 minuti ezatt bhal ma tawh 5 minuti biss fil-mozzjoni ta` sfiducja f Austin Gatt (li imbaghad saru 40 minuta grazzi ghall-Partit Laburista). F’dawk l-40 minuta il-Partit Nazzjonalista thezzez. M’hemmx bzonn nghidilkom x’kien jigri kieku minflok 2 minuti, Franco Debono thalla jitkellem ghal 40/50 minuta. Jahasra, ma jitghallmu qatt!

Kwazi ghaddiet gimgha minn meta giet imnedija l-website tieghi. Xtaqt nirringrazzjakom mhux biss tal-kummenti li bghattuli izda wkoll talli ghaziltu li tkomplu taqraw dak li qed nikteb u dak li ghandi x`nghid. Illum xtaqt nitkellem dwar sezzjoni gdida fejn fiha se nkun qed nikteb dwar temi differenti. Mhux formalment f` artiklu. L-artikli tista taqrahom f` sezzjoni ohra.  F` dawn il-blogs nikteb fil-qosor, informalment bil-ghan li nwassal il-messagg tieghi bla kantunieri. Illum is-suggett hu il-blog innifsu. X` minix lest nikteb? Bhali taf li jekk irrid nigbed lejn il-website tieghi nofs Malta allura kull m` ghandi naghmel hu li nikteb dwar dak u l-iehor, f` forma ta` gossip. Ghaliex tahseb li l-gossip magazines  huwa l-iktar popolari? Ghax il-bniedem joghxa jaqra fuq x ghamel Toni u x` qal Frans.  X` libset dik, x qalet l-ohra fil-privatezza ta dara, xnieghat fuq it-tali minghand tal-grocer, xnieghat li tal-grocer ikun semghahhom minghand Cettina li tkun semghet xi haga minghand ohta Rita. Jew inkella nista ukoll noqoghod intella xi ritratti li dik u l-ohra tellghu fuq facebook bil-ghan li nirredikolhom. Ghalkemm dawn it-tattici jigbdu udjenza kbira, l-ghan li ninforma dwar temi ta` grajjiet kurrenti ma` nilhqux. Ghalekk iddecidejt li minflok immur ghal kwantita, se mmur ghal kwalita. Jew ghallinqas hekk nittama u jekk se niprova naghmel.

Minix se nikteb dwar il-messaggier. Nippreferi nikteb dwar il-messagg. Minix se nikteb dwar il-passat. Nippreferi nitkellem dwar il-futur, anke ghax jidher li hawn numru kbir ta` blogs li donnhom wehlu fil-passat u ma jistghux johorgu minnu. Nostalgija? jista jkun. Se nipprova nikteb lill hinn mil-politika partiggjana bil-ghan li dan il-blog ma jispiccax xi fuljett jew notice board ta` xi partit. Kontroversji se jkun hemm izda l-kwalita u r-rispett lejn xulxin ghandha tibqa hemm. Ili snin insegwi numru ta` blogs kemm lokali u kemm barranin. Id-differenza hemm qeghda. L-istorbju u l-medjokrita li nisimghu u naraw fuq it-talk shows politici lokali tkompli fuq numru ta` blogs. Possibbli m`ahniex kapaci nitkellmu minghajr ma nitghajru? jew nitkellmu fuq is-suggett minflok ma ngibu li studio xi haga simili ghal kif kien Sirte gewwa l-Libja ftit tal-jiem ilu?

L-istorbju li jtarraxlek widnejk tista imbad taqrah fuq blogs li minflok m` ghandhom l-ghan li jwasslu messagg, dawn l-interess taghhom huwa biss li jiskreditaw lill-certi nies jew lill-certi istituzzjonijiet. Inqas kliem u iktar azzjoni u allura ahjar nieqaf hawn.

Qabel nitlaq. L-ikbar sfida se tkun dik kontra l-hin. Nispera li nsib cans li nzommkom aggornati u nikteb fuq bazi regolari. L-ambizzjoni, ix-xewqa hemm qeghda. Naraw.

Like Simon Busuttil, I very much welcome Bulgaria and Romania to Schengen membership, and hope that it will be completed as soon as possible, as long as the problem areas are addressed and the necessary reforms are made.

Although Bulgaria and Romania have been found to be in line and they therefore meet the actual Schengen evaluation of technical criteria, there are a number of shortcomings. The fight against corruption, crime, and the development of the rule of law just to name a few. This is reflecting badly on the status of minority groups and functioning of the judiciary.

This is a similar to the protection of the euro. Eurozone countries bear a huge responsibility now just because a number of Member States bended the rules. Now we see the consequences of reckless borrowing and we do not know how deep and prolonged debt crisis our countries will face.

So I hope that the freedom of movement and of the Schengen rules are taken as seriously as the rules on the euro. Only then will Bulgaria and Romania be able to join.

Ir-rebħa tal-koalizzjoni taċ-ċentru xellug immexxijja minn Helle Thorning Schmidt illum ġewwa d-Danimarka tkompli tikkonferma li ċ-ċittadini Ewropej iridu r-riżultati u s-soluzzjonijiet għall-isfidi tagħhom u mhux ir-retorika vojta tal-forzi Konservattivi. Il-forzi konservattivi, li sal-llum il-ġurnata għandhom maġġoranza fil-Kummissjoni Ewropeja, il-Kunsill tal-Ministri u l-Parlament Ewropew fallew milli jsibu soluzzjoni għal-kriżi ekonomika internazzjonali u għar-riċessjoni li daħlu lill-pajjiżi rispettivi tagħhom fiha. Il-politika tagħhom li tissarraf biss f` miżuri ta` awsterita qed tpoġġi l-munita Ewro f` riskju kbir u eluf ta` familji f` riskju ta` faqar. Iktar minn hekk din il-politika kisret lill-middle class, lill-ħaddiema u falliet milli tkabbar l-ekonomija tal-pajjizi rispettivi tagħhom. Il-pajjizi Ewropej illum jinsabu f` sitwazzjoni fejn qed jaraw l-ekonomiji tagħhom jikrollaw fl-istess żmien meta pajjiżi oħra bhaċ-Ċina u l-Indja qed ikabbru l-ekonomiji tagħhom b` rata fenomenali. Wasal iż-żmien li permezz ta` politika progressiva u mexxejja Ewropej li lesti jieħdu d-deċizjonijiet ibsin, l-Unjoni Ewropeja terġa tieħu postha fost l-aqwa ekonomiji fid-dinja. Ir-rebħa taċ-ċentru xellug illum fid-Danimarka se tkompli tingħaqad ma` katina ta` rebħiet oħra fl-Ewropa biex eventwalment ikun hemm maġġoranza progressiva fl-istituzzjonijiet Ewropej. Rebħiet simili huma meħtiega is-sena d-dieħla ġewwa Franza u l-Germanja.